प्रश्न र विद्रोहको बाटोबाट शिखरमा गगन थापा

प्रश्न र विद्रोहको बाटो हुँदै ३५ वर्षमा कांग्रेसको शक्तिशाली सभापति बने गगन थापा

---

नयाँ पेज

२०८३ असोज २४ शनिबार ०९:३७ बजे

काठमाडौं :  राजनीतिमा हरेक प्रश्नको उत्तर तत्काल मिल्दैन। कतिपय प्रश्न यस्ता हुन्छन्, जसले उत्तर दिनुभन्दा पहिले प्रश्नकर्तालाई नै सङ्कटमा धकेलिदिन्छन्। स्थापित नेतृत्वको एकाधिकारलाई चुनौती दिने प्रश्नहरू त झन् निकै जोखिमपूर्ण हुन्छन्। तर, नेपाली कांग्रेसका नवनिर्वाचित सभापति गगन थापा तिनै जोखिमपूर्ण प्रश्नहरूको जगमा उभिएर राजनीतिको शिखर चुम्न सफल भएका छन्।

कहिले राजतन्त्रविरुद्ध गणतन्त्रको आवाज उठाएर, कहिले आफ्नै पार्टीको नेतृत्वमाथि प्रश्न गरेर त कहिले नेतृत्व परिवर्तनको माग गर्दै उनी राजनीतिक बहसको केन्द्रमा रहिरहे । उनको यात्रा सधैँ सहज रहेन । पार्टीभित्रै आलोचना, जिम्मेवारीबाट वञ्चित हुने अवस्था र राजनीतिक प्रतिस्पर्धाका उतारचढाव पार गर्दै उनी अहिले कांग्रेसको सर्वोच्च पदमा पुगेका छन् ।

नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत भएको निर्वाचनमा थापाले ६ हजार ५ सय ८४ मत प्राप्त गरे । उनका प्रतिस्पर्धी श्यामकृष्ण खड्गीले ३ सय ७५ मत पाए । कुल ७ हजार १३ मत खसेकोमा थापाको पक्षमा ९३.८८ प्रतिशत मत परेको थियो । खड्गीले ५.३५ प्रतिशत मत पाउँदा ५४ मत बदर भएका थिए । थापाले प्रतिस्पर्धीभन्दा ६ हजार २ सय ९ मत बढी प्राप्त गरे ।

यो परिणाम केवल एउटा पदको निर्वाचन परिणाम होइन । पार्टीभित्र नेतृत्व, पुस्तान्तरण र संगठन सुधारको बहससँग जोडिएको उनको लामो राजनीतिक यात्राको एउटा महत्त्वपूर्ण मोड पनि हो ।

प्रश्नको यात्रा

गगन थापाको राजनीतिक चेतनाको सुरुआत २०४६ सालको जनआन्दोलनसँग जोडिन्छ। प्रजातन्त्र पुनःस्थापनाका लागि देशभर आन्दोलन चर्किएका बेला उनी कक्षा ९ मा अध्ययनरत किशोर थिए। त्यही राजनीतिक वातावरणले उनलाई सार्वजनिक जीवन र राजनीतितर्फ आकर्षित गर्‍यो।

उच्च शिक्षाका लागि त्रिचन्द्र क्याम्पस पुगेपछि उनी विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय भए। सन् १९९८ देखि २००० सम्म क्याम्पसको स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको सभापति बनेका थापा त्यसपछि नेपाल विद्यार्थी संघको केन्द्रीय राजनीतिमा अघि बढे। सन् २००२ देखि २००४ सम्म उनले नेविसंघको महामन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाले।

तर, थापाको राजनीतिक सक्रियता विद्यार्थी संगठनको नेतृत्वमा मात्र सीमित रहेन। उनी देशको शासन व्यवस्था, राजतन्त्रको भविष्य र नेपाली कांग्रेसको राजनीतिक दिशामाथि सार्वजनिक बहस गर्ने युवा नेताका रूपमा चिनिन थाले।

तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले १ फेब्रुअरी २००५ मा प्रत्यक्ष शासन आफ्नो हातमा लिएपछि मुलुकमा राजतन्त्रविरुद्धको राजनीतिक प्रतिरोध चर्किँदै गयो। त्यस्तो समयमा थापाले गणतन्त्रको पक्षमा खुलेर आवाज उठाए। नेपाली कांग्रेसको तत्कालीन राजनीतिक धारसँग फरक देखिने उनको गणतान्त्रिक अडानले उनलाई पार्टीभित्र र बाहिर अलग पहिचान दिलायो।

राजतन्त्रविरोधी अभिव्यक्ति र राजनीतिक गतिविधिका कारण थापाले राज्यको दमनसमेत सामना गर्नुपर्‍यो। सन् २००५ मा उनी पटक–पटक पक्राउ परे। जुलाई २७ मा पक्राउ परेपछि एम्नेस्टी इन्टरनेसनलले जुलाई २८ मा जारी गरेको वक्तव्यमा उनलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको शान्तिपूर्ण प्रयोग गरेकै कारण थुनिएको ‘विवेकको बन्दी’ मानेको थियो। अगस्ट १४ मा उनीमाथि राजद्रोहको अभियोग लगाउँदै विशेष अदालतमा उपस्थित गराइयो।

यी घटनाले थापाको सुरुआती राजनीतिक पहिचान निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। उनको परिचय केवल विद्यार्थी संगठनको पदाधिकारीका रूपमा बनेन; राजतन्त्र, शासन व्यवस्था र राजनीतिक मान्यतामाथि प्रश्न उठाउने तथा आफ्नो गणतान्त्रिक अडान सार्वजनिक रूपमा राख्ने युवा नेताका रूपमा पनि स्थापित भयो।

थापाको राजनीतिक यात्राको यो प्रारम्भिक अध्यायले एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष देखाउँछ—उनको राजनीतिमा प्रश्न उठाउने र स्थापित मान्यतालाई चुनौती दिने प्रवृत्ति सुरुदेखि नै देखिएको थियो।

आफ्नै पार्टीको असहमतिसँग पनि सङ्घर्ष

राजतन्त्रविरुद्धको आन्दोलनमा गगन थापाको भूमिका जति चर्चित बन्दै गयो, उनको सङ्घर्ष केवल निरंकुश राज्यसत्तासँग मात्र सीमित रहेन। आफ्नै पार्टीभित्रको संस्थापन पक्षसँग पनि उनको वैचारिक मतभेद चर्कियो। नेपाली कांग्रेसका तत्कालीन सभापति गिरिजाप्रसाद कोइराला राजतन्त्रसँगको सम्बन्ध र पार्टीको राजनीतिक दिशाबारे निकै सतर्क र संयमित देखिँदा थापा भने पूर्ण गणतन्त्रको पक्षमा निर्भीक भई उभिएका थिए।

यो असहमति क्षणिक थिएन। सन् २०६०/६१ साल मै गणतन्त्रको पक्षमा निरन्तर आवाज उठाएको सजायस्वरूप पार्टी नेतृत्वले उनलाई नेपाल विद्यार्थी संघको महामन्त्री पदबाट बर्खास्त गर्‍यो। त्यतिबेला कांग्रेस नेतृत्व राजा ज्ञानेन्द्रसँगको सम्बन्ध र संवैधानिक राजतन्त्रको भविष्यलाई लिएर अलमलमै थियो। थापाको गणतन्त्रवादी अडान भने नेतृत्वको तत्कालीन राजनीतिक दिशाभन्दा धेरै अगाडि थियो।

सन् २००५ मा यो टकराव चरम उत्कर्षमा पुग्यो। पोखरामा आयोजित नेपाल विद्यार्थी संघको दसौँ महाधिवेशनमा थापा सभापति पदका प्रबल दाबेदार थिए। उनले नेतृत्व चयनसँगै 'गणतन्त्र'लाई मुख्य राजनीतिक एजेन्डाका रूपमा छलफल गरिनुपर्ने सर्त राखे। तर, तीव्र वैचारिक विवादका कारण महाधिवेशन नै स्थगित हुन पुग्यो। त्यसपछि तत्कालीन सभापति कोइरालाले थापा र नेता नरहरि आचार्यमाथि 'दरबारको एजेन्ट' सम्मको गम्भीर आरोप लगाए। थापाले भने उक्त आरोपलाई सिरेबाटै अस्वीकार गर्दै प्रमाणित गरेर देखाउन कडा चुनौती दिए।

तत्पश्चात् नेविसंघको तदर्थ समिति बनाएर आन्दोलित विद्यार्थी नेताहरूमाथि कारबाहीको तयारी गरियो। यस घटनाक्रमले थापाको गणतन्त्रवादी अडान र कांग्रेसको तत्कालीन संस्थापन पक्षबीचको खाडललाई थप फराकिलो बनाइदियो।

थापाको राजनीतिक यात्राको यो अध्यायले एउटा साहसी नजिर पेस गर्छ, उनले बाहिरको सत्तालाई मात्र प्रश्न गरेनन्, आफ्नै पार्टीभित्रको सर्वोच्च नेतृत्वसँग पनि फरक विचार राख्ने हिम्मत देखाए। त्यसबेला गणतन्त्रको माग कांग्रेसको मूलधार बनिसकेको थिएन; त्यसैले उनको अडानले राजनीतिक करियर नै जोखिममा पार्ने खतरा बोकेको थियो।

तर, इतिहास सधैँ परिवर्तनको पक्षमा उभिन्छ। २०६२/६३ को ऐतिहासिक जनआन्दोलनले राजतन्त्रको अन्त्यलाई अपरिहार्य बनाइदियो। अन्ततः कांग्रेसले पनि आफ्नो पुरानो 'संवैधानिक राजतन्त्र'को नीति परित्याग गर्दै गणतन्त्रको औपचारिक बाटो रोज्यो। २८ मे २००८ मा संविधानसभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई 'संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र' घोषणा गर्‍यो।

यसरी कुनै समय पार्टीभित्र विद्रोही, विवादित र आरोपित बनेको गणतन्त्रको मुद्दा नै राष्ट्रको मूल राजनीतिक दिशा बन्यो। थापाको राजनीतिक यात्रामा यसलाई उनको प्रारम्भिक वैचारिक दृढता र देशको ऐतिहासिक रूपान्तरणबीचको मजबुत कडीका रूपमा हेरिन्छ।

तर, व्यवस्था परिवर्तनको नारा लगाउनु र बदलिएको व्यवस्थाभित्र पार्टी तथा राज्य सञ्चालनको शैली फेर्नु फरक चुनौती थिए। विद्यार्थी आन्दोलन र सडकको विद्रोही रोषबाट सुरु भएको थापाको यात्रा त्यसपछि संसद्, पार्टीको केन्द्रीय राजनीति र राष्ट्रिय जिम्मेवारीको अर्को नयाँ मोडतर्फ अघि बढ्यो।

निरन्तर प्रश्न

नेपाली कांग्रेसभित्र गगन थापाको राजनीतिक यात्रा प्रतिस्पर्धा, असहमति र नेतृत्व परिवर्तनको बहससँगै अघि बढेको छ। पार्टीको १२औँ महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भएका उनी १३औँ महाधिवेशनमा महामन्त्री पदका प्रत्याशी बने। तर, २०७२ सालमा भएको उक्त महाधिवेशनमा उनले ५८४ मतसहित तेस्रो स्थानमा चित्त बुझाउनुपर्‍यो।

त्यो पराजयले उनको नेतृत्व यात्रामा तत्काल पूर्णविराम लगाएन। पाँच वर्षपछि १४औँ महाधिवेशनमा फेरि महामन्त्री पदमा प्रतिस्पर्धा गरेका थापाले यसपटक ३ हजार २३ मत प्राप्त गरे। उनी विश्वप्रकाश शर्मासँगै महामन्त्री निर्वाचित भए। अघिल्लो महाधिवेशनमा पराजित भएका थापाका लागि यो परिणाम पद प्राप्तिको उपलब्धि मात्र थिएन, पार्टीभित्र उनको राजनीतिक स्वीकार्यता विस्तार भएको संकेत पनि थियो।

महामन्त्री बनेपछि थापाले पार्टीको संगठनात्मक कार्यशैली, नेतृत्वको जवाफदेहिता र पुस्तान्तरणका विषयमा उठाउँदै आएका प्रश्नलाई संस्थागत तहमा अघि बढाउने अवसर पाए। अब उनी नेतृत्वमाथि प्रश्न उठाउने नेतामात्र थिएनन्, पार्टी सञ्चालनमा आफैँले पनि भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने जिम्मेवारीमा पुगेका थिए। प्रश्न उठाउनु र संस्थाभित्र बसेर त्यसको जवाफ खोज्नुबीचको अन्तर त्यहीँबाट सुरु हुन्थ्यो।

२०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि कांग्रेस संसदीय दलको नेताका लागि भएको प्रतिस्पर्धाले उनको यात्रालाई अर्को मोडमा पुर्‍यायो। पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवासँग प्रतिस्पर्धा गरेका थापाले २५ मत प्राप्त गर्दा देउवा ६४ मतसहित विजयी भए। कांग्रेसका सबै ८९ नवनिर्वाचित सांसदले मतदान गरेको उक्त निर्वाचनले संसदीय दलभित्र देउवाको पक्षमा रहेको शक्ति सन्तुलन स्पष्ट पारेको थियो।

थापाको उम्मेदवारीलाई पार्टी नेतृत्वमा पुस्तान्तरणको बहससँग जोडेर हेरिएको थियो। तर, त्यसको परिणामले पार्टीभित्र परिवर्तन चाहने सबै नेता र प्रतिनिधि एउटै राजनीतिक धारमा उभिएका थिएनन् भन्ने पनि देखायो। नेतृत्व परिवर्तनको बहस सार्वजनिक रूपमा बलियो सुनिनु र त्यसलाई निर्णय प्रक्रियामा परिणत गर्न सक्ने शक्ति निर्माण गर्नु फरक विषय थिए।

महामन्त्री निर्वाचित भइसकेका थापा संसदीय दलको नेतामा पराजित हुनुको अर्थ पनि यही थियो। पार्टीभित्र लोकप्रियता, सार्वजनिक बहसमा उपस्थिति र संगठनको सर्वोच्च नेतृत्वमा पुग्न आवश्यक समर्थन एउटै कुरा होइनन्। नेतृत्व परिवर्तनको चाहनालाई परिणाममा बदल्न संस्थागत शक्ति सन्तुलन र प्रतिनिधिहरूको विश्वास निर्णायक हुन्छ।

तर, उनको राजनीतिक यात्रामा पराजय अन्तिम बिन्दु बनेन। प्रत्येक प्रतिस्पर्धाले उनलाई पार्टीको नेतृत्व संरचनासँग थप प्रत्यक्ष रूपमा जोड्यो। उनले उठाउँदै आएका प्रश्नको राजनीतिक अर्थ पनि समयसँगै बदलिँदै गयो—पहिले नेतृत्वमाथि प्रश्न उठाउने आवाजका रूपमा, त्यसपछि नेतृत्वको जिम्मेवारी सम्हाल्ने आकांक्षाका रूपमा र अन्ततः पार्टीको सर्वोच्च पदसम्म पुग्ने प्रतिस्पर्धाका रूपमा।

असहमति, विद्रोह र नेतृत्व परिवर्तनको संघर्ष

नेपाली कांग्रेसभित्र गगन थापाको राजनीतिक यात्रा अब नेतृत्वमाथि प्रश्न उठाउने चरणबाट नेतृत्व परिवर्तनको संघर्षमा प्रवेश गरिसकेको थियो। पार्टीको संगठनात्मक अवस्था, चुनावी परिणाम र नेतृत्वको कार्यशैलीबारे असन्तुष्टि बढिरहेका बेला उनले आफूजस्तै परिवर्तनको पक्षमा उभिएका नेताहरूसँग मिलेर पुस्तान्तरणको बहसलाई अघि बढाए।

२०८२ सालको जेनजी आन्दोलनले परम्परागत राजनीतिक दलहरूमाथि नेतृत्वको जवाफदेहिता, कार्यशैली र पुस्तान्तरणबारे पुनर्विचार गर्नुपर्ने दबाब बढायो। भ्रष्टाचार, बेरोजगारी, अवसरको अभाव र राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टि सार्वजनिक बहसका प्रमुख विषय बने। यस्तो परिस्थितिमा नेपाली कांग्रेस पनि आफ्नो नेतृत्व र संगठन सञ्चालनको शैलीबारे उठेका प्रश्नबाट अलग रहन सकेन।

यही पृष्ठभूमिमा पार्टीभित्र विशेष महाधिवेशनको माग चर्कियो। नियमित महाधिवेशनको प्रतीक्षा गर्ने कि विशेष महाधिवेशनमार्फत नेतृत्व परिवर्तनको प्रक्रिया अघि बढाउने भन्ने विषयमा नेताहरूबीच मतभेद बढ्दै गयो। विवाद महाधिवेशनको मिति र प्रक्रियामा मात्र सीमित रहेन; पार्टीको नेतृत्व कसले गर्ने, निर्णयको वैधानिक आधार के हुने र संगठनलाई कुन दिशामा लैजाने भन्ने प्रश्नसमेत त्यससँग जोडिए।

थापा नेतृत्व परिवर्तनको पक्षमा उभिए। यससँगै उनी वर्षौंदेखि पार्टीको नेतृत्वमा प्रभाव कायम राख्दै आएको शक्ति संरचनासँग प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामा पुगे। पार्टीभित्रै असहमति व्यक्त गर्नु, त्यसलाई संगठनात्मक निर्णयमा रूपान्तरण गर्न खोज्नु र त्यसबाट उत्पन्न राजनीतिक परिणामको सामना गर्नु उनको यात्राका महत्त्वपूर्ण पक्ष बने।

विशेष महाधिवेशनबाट नेतृत्व चयन भएपछि कांग्रेसभित्र त्यसको वैधानिकता, संगठनात्मक एकता र नेतृत्वको अधिकारलाई लिएर विवाद उत्पन्न भयो। यसले थापाको नेतृत्वमा कांग्रेसको भविष्य कस्तो हुन्छ भन्ने प्रश्नसँगै पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र र संस्थागत प्रक्रियाबारे पनि बहस जन्मायो।

त्यसैले थापाको सभापतिसम्मको यात्रा केवल एक नेताले लामो प्रतिस्पर्धापछि प्राप्त गरेको पदको कथा होइन। यो पार्टीभित्र असहमतिबाट सुरु भएको संघर्ष, नेतृत्व परिवर्तनका लागि चालिएको जोखिम र परिवर्तनको दाबीलाई संस्थागत जिम्मेवारीमा रूपान्तरण गर्ने प्रयासको कथा पनि हो।

९३.८८ प्रतिशत मत : समर्थनको शक्ति, अपेक्षाको भार

सभापति पदको निर्वाचनमा गगन थापाले ६ हजार ५ सय ८४ मत प्राप्त गरे। उनका प्रतिस्पर्धी श्यामकृष्ण खड्गीले ३ सय ७५ मत पाए। कुल ७ हजार १३ मत गणना हुँदा ५४ मत बदर भएका थिए। थापाले खड्गीलाई ६ हजार २ सय ९ मतले पछि पारे।

कुल गणना भएका मतमध्ये थापाको पक्षमा ९३.८८ प्रतिशत मत परेको थियो। खड्गीले ५.३५ प्रतिशत मत प्राप्त गरे भने बदर मतको हिस्सा ०.७७ प्रतिशत रह्यो।

यो परिणामले सभापति पदको प्रतिस्पर्धामा थापाको पक्षमा प्रतिनिधिहरूको अत्यन्त व्यापक समर्थन रहेको देखाउँछ। तर, निर्वाचनमा प्राप्त मतलाई पार्टीभित्रका सबै मतभेद समाप्त भएको वा संगठनात्मक एकता स्वतः स्थापित भएको प्रमाणका रूपमा बुझ्न मिल्दैन। नेतृत्व चयनमा प्राप्त समर्थनलाई संगठनको दैनिक कामकाज, निर्णय प्रक्रिया र फरक मतप्रतिको व्यवहारमा रूपान्तरण गर्नु अलग चुनौती हो।

थापाका लागि यो मतपरिणाम लामो राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो। विद्यार्थी राजनीतिदेखि केन्द्रीय सदस्य, महामन्त्री र संसदीय दलको नेताका प्रतिस्पर्धीसम्म आइपुग्दा उनले सामना गरेका चुनौती अब पार्टीको सर्वोच्च नेतृत्वको जिम्मेवारीसँग जोडिएका छन्।

सभापति बनेपछि उनका सामु अपेक्षाको अर्को तह थपिएको छ। नेतृत्व परिवर्तनको माग गर्नेहरूले नयाँ नेतृत्वबाट काम गर्ने शैलीमा पनि परिवर्तन खोज्नेछन्। संगठनलाई सक्रिय बनाउने, निर्णय प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउने, फरक विचार राख्ने समूहलाई समेट्ने र जनतासँग पार्टीको सम्बन्ध सुदृढ गर्ने विषयले अब उनको कार्यकालको मूल्यांकनमा महत्त्व पाउनेछ।

मतपरिणामले नेतृत्व चयनको प्रतिस्पर्धामा समर्थनको आकार देखाउँछ, तर त्यसले नेतृत्वको कार्यसम्पादनको नतिजा पहिल्यै निर्धारण गर्दैन। थापाले प्राप्त गरेको समर्थनलाई कस्तो संगठन निर्माणमा प्रयोग गर्छन् भन्ने प्रश्नको उत्तर उनको आगामी कामले दिनेछ।

प्रश्न उठाउने नेताको आफ्नै परीक्षा

गगन थापाको राजनीतिक यात्रामा निरन्तर देखिने एउटा पक्ष हो—स्थापित मान्यता र नेतृत्वको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाउने प्रवृत्ति। विद्यार्थी राजनीतिमा उनले राजतन्त्रविरुद्धको आन्दोलनमा भूमिका खेले। कांग्रेसभित्र संगठन सुधार र पुस्तान्तरणको बहस अघि बढाए। महामन्त्री बनेपछि पार्टी सञ्चालनमा भूमिका निर्वाह गरे, संसदीय दलको नेतृत्वका लागि सभापति शेरबहादुर देउवासँग प्रतिस्पर्धा गरे र अन्ततः पार्टी सभापतिको जिम्मेवारीमा पुगे।

तर, नेतृत्वमाथि प्रश्न उठाउनु र नेतृत्वको जिम्मेवारी सम्हाल्नु एउटै कुरा होइन। विपक्षमा हुँदा कमजोरी औँल्याउन सकिन्छ; नेतृत्वमा पुगेपछि ती कमजोरी सुधार्ने निर्णय लिनुपर्छ। आलोचना गर्नु र आलोचनाको सामना गर्नु, परिवर्तनको माग गर्नु र त्यसलाई व्यवहारमा लागू गर्नुबीचको अन्तर अब थापाको आफ्नै कार्यकालमा देखिनेछ।

उनका सामु कांग्रेसभित्रको असहमतिलाई कसरी सम्बोधन गर्ने, फरक विचार राख्ने समूहसँग संवाद कसरी अघि बढाउने, संगठनलाई कसरी प्रभावकारी बनाउने र सार्वजनिक विश्वास पुनःस्थापित गर्न कस्ता कदम चाल्ने भन्ने प्रश्न छन्। नेतृत्व परिवर्तनको पक्षमा उभिने र त्यसप्रति असहमत रहने दुवै पक्षलाई संस्थागत प्रक्रियाभित्र कसरी समेटिन्छ भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

विगतमा उनले उठाएका प्रश्न अब आफ्नै नेतृत्वको मूल्यांकनका आधार बन्नेछन्। पारदर्शिता, जवाफदेहिता, आन्तरिक लोकतन्त्र र पुस्तान्तरणबारे उनले राखेका धारणाको परीक्षण अब व्यवहारमा हुनेछ। पार्टीको निर्णय प्रक्रिया कति खुला हुन्छ, नेतृत्वले असहमतिलाई कति ठाउँ दिन्छ र संगठनमा नयाँ पुस्ताको भूमिका कसरी स्थापित हुन्छ भन्ने कुराले उनका प्रतिबद्धताको वास्तविक अर्थ देखाउनेछ।

गगन थापाको राजनीतिक यात्रालाई पराजयबाट सफलतासम्म पुगेको सरल कथामा सीमित गर्न मिल्दैन। यसमा प्रतिस्पर्धा छ, असहमति छ, नेतृत्व परिवर्तनका लागि गरिएको संघर्ष छ र सर्वोच्च जिम्मेवारीमा पुगेपछि जवाफ दिनुपर्ने चुनौती पनि छ।