हिमाल आरोहणको इतिहास बदल्ने गोर्खा कमाण्डो निम्स दाइको शुभ समाचारको प्रतीक्षामा विश्व

विश्वमा नेपाल चिनाएका निम्स दाइ परदेशी हिमालमा बेपत्ता

---

नयाँ पेज

२०८३ श्रावण १५ शुक्रबार २२:११ बजे

काठमाडौं :  विश्व पर्वतारोहणको इतिहासमा केही यस्ता व्यक्तित्व छन्, जसले स्थापित मान्यतालाई नै चुनौती दिएर नयाँ इतिहास रचे। त्यस्तै असाधारण व्यक्तित्व हुन् नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’। पूर्व गोर्खा सैनिक तथा बेलायतको विशेष सैन्य इकाइ स्पेसल बोट सर्भिस (एसबीएस) का कमाण्डो पुर्जाले असम्भव मानिएका कीर्तिमानहरू कायम गर्दै आधुनिक पर्वतारोहणमा नयाँ युगको सुरुवात गरेका थिए ।

पश्चिम नेपालको सामान्य परिवारबाट सुरु भएको उनको यात्रा संसारका सबैभन्दा अग्ला हिमालहरूको चुचुरोसम्म पुग्यो। यो केवल सफल पर्वतारोहीको कथा होइन, दृढ संकल्प, अनुशासन, साहस र असाधारण नेतृत्वको प्रेरणादायी कथा हो। तर अहिले त्यही इतिहास रच्ने नेपाली पर्वतारोही पाकिस्तानको काराकोरम हिमशृङ्खलामा पर्ने ब्रड पिक आरोहणका क्रममा आएको हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता छन्। उनको खोजी कार्य जारी छ भने विश्वभर रहेका शुभेच्छुकहरूले उनी सकुशल भेटिने आशा गरिरहेका छन्।

निम्स दाइ अक्सिजनको प्रयोग नगरी विश्वका सबै १४ वटा आठहजारे हिमाल दुईपटक आरोहण गर्ने इतिहासकै पहिलो व्यक्ति बन्ने लक्ष्यसहित ब्रड पिक आरोहणमा थिए। यदि यो अभियान सफल भएको भए अब उनको सूचीमा केवल चो ओयु मात्र बाँकी रहने थियो।

आरोहण सुरु गर्नुअघि उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका थिए, ‘सुरुमा मेरो योजना केवल जी–टु आरोहण गर्ने मात्र थियो। तर पाकिस्तानतर्फ प्रस्थान गर्नुअघि मैले आफूले आरोहण गरिसकेका आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालहरूको हिसाब गरेँ। यदि यही अवसरमा ब्रड पिक पनि सफलतापूर्वक आरोहण गर्न सकेँ भने, अब बाँकी रहने एउटै हिमाल हुनेछ—चो ओयु। त्यसपछि म अक्सिजनको प्रयोग नगरी विश्वका सबै १४ वटा आठहजारे हिमाल दुईपटक आरोहण गर्ने इतिहासकै पहिलो व्यक्ति बन्नेछु।’

ब्रड पिकतर्फ प्रस्थान गर्नुअघि उनले हिमालसँग भावुक आग्रह पनि गरेका थिए। उनले लेखेका थिए, ‘ब्रड पिक, म तिमीसँग केवल सुरक्षित रूपमा शिखरसम्म पुगेर सकुशल फर्किन पाउने अनुमति मात्र माग्छु। म कुनै पनि हिमाललाई सामान्य ठान्दिनँ। बेसक्याम्पबाट पहिलो पाइला चाल्ने क्षणदेखि नै मेरो सम्पूर्ण समर्पण शतप्रतिशत हुन्छ। सधैं थियो, सधैं रहनेछ।’

गोर्खा सैनिकदेखि एसबीएससम्म

सन् १९८३ मा म्याग्दीमा जन्मिएका निर्मल पुर्जा सामान्य परिवारमा हुर्किएका थिए। हजारौँ नेपाली युवाजस्तै उनको सपना पनि ब्रिटिस गोर्खा सेनामा भर्ती हुने थियो।

१८ वर्षको उमेरमा सन् २००३ मा गोर्खा सैनिक बनेका उनले १६ वर्ष सैनिक जीवन बिताए। त्यसमध्ये ६ वर्ष गोर्खा र १० वर्ष बेलायतको अत्यन्त प्रतिष्ठित विशेष सैन्य इकाइ स्पेसल बोट सर्भिस (एसबीएस) मा सेवा गरे।

एसबीएसलाई विश्वकै सबैभन्दा कठिन र उत्कृष्ट विशेष सैन्य बलमध्ये एक मानिन्छ।  सैनिक जीवनमा आर्जन गरेको शारीरिक क्षमता, मानसिक दृढता र अनुशासन नै पछि उनको पर्वतारोहण यात्राको बलियो आधार बन्यो।

‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ले बदल्यो इतिहास

सन् २०१९ मा उनले सुरु गरेको ‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ ले विश्व पर्वतारोहणको इतिहास नै बदलिदियो। जहाँ १४ वटा आठहजारे हिमाल आरोहण गर्न वर्षौं लाग्थ्यो, त्यही उपलब्धि उनले केवल ६ महिना ६ दिनमा पूरा गरे। त्यो कीर्तिमान केवल गति थिएन। त्यो इच्छाशक्ति, नेतृत्व, व्यवस्थापन, जोखिमसँगको लडाइँ र अदम्य आत्मविश्वासको कथा थियो।

निम्स दाइको परिचय केवल कीर्तिमानी पर्वतारोहीका रूपमा सीमित छैन। हिमालमा अप्ठ्यारोमा परेका धेरै आरोहीका लागि उनी अन्तिम आशा बने। उनले आफ्नै ज्यान जोखिममा राखेर कैयौंको उद्धार गरे। अरूले हार मानेका क्षणमा उनी अघि बढे। अरू फर्किएका ठाउँमा उनी जीवन बचाउन पुगे। सायद यही कारण हो, आज उनको खोजीका लागि संसारभरका मानिसहरूको मन एकै ठाउँमा उभिएको छ।

नेटफ्लिक्सदेखि विश्वसम्म

उनको जीवनयात्रा नेटफ्लिक्सको चर्चित वृत्तचित्र ‘१४ पिक्स: नथिङ इज इम्पसिबल’ मार्फत विश्वभर फैलियो। करोडौं दर्शकले एउटा नेपाली गोर्खा सैनिक कसरी विश्व पर्वतारोहणको अनुहार बदल्ने व्यक्तित्व बन्यो भन्ने कथा देखे। तर निम्स दाइको वास्तविक कथा कुनै चलचित्रभन्दा धेरै ठूलो छ। त्यो कथा हो—आफ्नो सीमाभन्दा धेरै पर जान सकिन्छ भन्ने विश्वासको।

आज ब्रड पिकको चिसो हिउँमुनि एउटा सपना रोकिएको छ। तर आशा रोकिएको छैन। विश्वका हजारौं पर्वतारोही, नेपालीहरू, उनका साथीहरू, परिवार र शुभेच्छुक एउटै समाचारको प्रतीक्षामा छन्, ‘निम्स दाइ भेटिए।’

किनभने निम्स पुर्जा केवल एउटा नाम होइनन्। उनी नेपाली साहसको प्रतीक हुन्। उनले संसारलाई सिकाएका थिए—‘असम्भव भन्ने शब्द केवल मनमा हुन्छ।’ आज संसारले त्यही व्यक्तिका लागि प्रार्थना गरिरहेको छ, जसले जीवनभर अरूलाई शिखरसम्म पुग्न प्रेरणा दिए। सबैको कामना एउटै छ, इतिहास बदल्ने यो नेपाली योद्धा फेरि एकपटक मृत्युलाई पनि जितेर सकुशल घर फर्किऊन्।