.gif)
 (1).png){kind=logo}
.png)
अमेरिका-इरान ऐतिहासिक शान्ति सम्झौता: होर्मुज स्ट्रेटको नाकाबन्दी खुल्ने, युद्धको अध्याय समाप्त
तेहरान/वासिङ्टन: सैन्य तनावलाई चिर्दै संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच 'ऐतिहासिक शान्ति सम्झौता' भएको छ। दुवै देशले लेबनानसहितका सबै मोर्चामा सैन्य कारबाही तत्काल अन्त्य गर्ने घोषणा गरेसँगै मध्यपूर्वमा नयाँ राजनीतिक समीकरणको ढोका खुलेको छ। लामो समयदेखि जारी कूटनीतिक गतिरोधलाई तोड्न कतारले तेहरानमा गरेको १५ घण्टा लामो मध्यस्थताले अन्ततः मूर्तरूप लिएको छ।
इरानका उपविदेशमन्त्री काजेम घरिबाबादीका अनुसार, 'इस्लामाबाद समझदारीपत्र' मार्फत दुई देशबीचको कटुतालाई वार्तामा परिणत गरिएको हो। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री सहबाज सरिफले यस कूटनीतिक सफलताको घोषणा गर्दै यसले क्षेत्रीय अस्थिरतालाई अन्त्य गर्ने दाबी गरेका छन्। यो सम्झौताको औपचारिक हस्ताक्षर आगामी शुक्रबार स्विट्जरल्यान्डमा हुने तय गरिएको छ।
\सम्झौताको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष विश्वको प्रमुख तेल व्यापारिक मार्ग 'होर्मुज स्ट्रेट' को पुनः सञ्चालन हो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमार्फत सम्झौताको पुष्टि गर्दै शुक्रबारको हस्ताक्षरपश्चात् तेल यातायात निर्वाध रूपमा सुरु हुने जानकारी दिएका छन्। यस घोषणाले विश्वभरको इन्धन बजारमा देखिएको अनिश्चिततालाई तत्कालका लागि कम गरिदिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, होर्मुज स्ट्रेटको नाकाबन्दी खुल्नु विश्व अर्थतन्त्रका लागि ठूलो राहत हो।
सम्झौताअन्तर्गत दुवै पक्षले ६० दिनको 'वार्ता अवधि' तोकेका छन्। यस अवधिमा इरानको मुख्य प्राथमिकता आफूविरुद्ध लगाइएका कठोर आर्थिक प्रतिबन्धहरू फुकुवा गर्ने र अमेरिकाको सरोकारका विषयमा छलफल गर्ने रहेको छ। इरानी अधिकारीहरूले यो प्रक्रियालाई आफ्नो 'आर्थिक पुनर्जीवन' को आधारका रूपमा हेरेका छन्।
यस विकासक्रमलाई युरोपेली शक्ति राष्ट्रहरूको समूह (ई४ - बेलायत, फ्रान्स, जर्मनी र इटाली) ले स्वागत गरेका छन्। उनीहरूले जारी गरेको संयुक्त विज्ञप्तिमा भनिएको छ, 'हामी यस कूटनीतिक सफलताका लागि अमेरिका, इरान, पाकिस्तान र कतारलाई बधाई दिन्छौँ।' यो शान्ति पहलले लेबनानमा जारी सैन्य तनावलाई पनि साम्य पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
